De Get Münafık! Münafık Ne Demek, Hocaya mı Sorsak?

Münafık Ne Demek? Kısa Cevap

Sözlüğe sorarsanız münafık: olduğundan başka görünen, ikiyüzlü kimse demektir; ağır bir kelimedir yani. Ama bir de Anadolu'daki hâli vardır: lafı şakaya vuran cemaate, haddini tatlı tatlı aşan soruya, hocanın gülerek çektiği bir "de get münaafık!" — orada kelime hakaret değil, muhabbet rütbesidir. "De get" de halk ağzında "hadi oradan!" demektir. Bu yazı, o rütbeyi nasıl kazandığımın hikâyesi :)

Bizim oralarda birileri hacca gidecek oldu mu mahalle ayağa kalkar: helallikler alınır, dualar edilir, konvoy kurulur, gözyaşıyla uğurlanır. Uğurlama dediğin de öyle beş dakikalık iş değildir: kapı önünde dua halkası kurulur, bagaja son dakika hediyeleri sıkıştırılır, konvoy kornaları mahalleyi inletir. Ben de bir uğurlamaya katılmıştım; çıkışta hocayla sohbet koyulaştı. Hoca diyo ki: "İyi yaptın oolum. Gelcen tabi uğurlamaya. Sonuçta yabancı memleketlere, uzaklara gidiyollar. Bin türlü hali var dünyanın. Sevaba girdin bi sürü."

Benim Uğurlanma Dosyam

Buraya kadar her şey güzel. Ama içimde bir gezgin kurdu var; boş durur mu? Dedim ki: "Hocam, geçen ben de yabancı ellere gittiydim ama kimse beni uğurlamaya falan gelmediydi 🤔"

"De get münaafık 😂"

Haksız da sayılmam ama. Yılda kaç kere yabancı memleketlere yollara düşüyorum; ne bir konvoy, ne bir dua, ne arkamdan bir tas su. Valizi kapan gidiyor, dönünce de "hoş geldin" bile pazarlıklı. Hacı adayları uğurlanırken benim payıma "de get" düşüyor; gezginin kaderi bu olsa gerek :)

Papa Faslı

Durur muyum? "Peki hocam, bi sorum daha olacak. Ben de Papa'yı ziyaret ettimdi geçen gittiğimde; o sayılıyo mu 🙄"

"Tooğbe estağfurullah, cık cık cık..."

Yalan da değil hani; Roma gezimde Vatikan'a kadar gitmiştim. Papa'yla görüşme ayarlayamadık tabii; San Pietro Meydanı'ndan el salladık, o kadar. Meydan dediysem, bizim köy meydanıyla karıştırılmasın: ortada Mısır'dan getirilmiş bir dikilitaş, etrafında yüzlerce sütun, sütunların üstünde bir ordu aziz heykeli. Fotoğrafçı için bayram yeri. Ama hocaya bunu izah etmek mümkün değil; benim her cümlemde yeni bir tövbe sebebi buluyor 😂

Yok Yok, Biz Anlaşamicaz

Sohbetin özeti bu cümle oldu: yok yok, biz anlaşamicaz. Böyle uzayıp gider bu sohbet 😂😂 Ama şunu söyleyeyim: hoca "münafık" derken gülüyordu, ben soruyu sorarken zaten cevabı biliyordum. Köy sohbetinin güzelliği bu; herkes rolünü bilir, kimse alınmaz. Hoca ciddiye alsa mesele olurdu; şakayla karşıladı, muhabbet oldu.

Kelimenin soyağacı da ilginç bu arada: münafık, Arapça "nifak" (ikilik, ara bozma) kökünden geliyor; "aralarına nifak sokmak" deyimindeki nifak da aynı aileden. Sözlükte bu kadar ağır bir kelimenin, hocanın ağzında sevgi sözcüğüne dönüşebilmesi de Türkçenin cilvesi. Ton her şeydir efenim; aynı kelime kaşla söylenince taş, gülüşle söylenince şeker.

Sözün Özü

İşin şakası bir yana, uğurlama bizim kültürün en güzel âdetlerinden. Yolcunun arkasından su dökülür; "su gibi git, su gibi gel" diye. Dualarla yolcu edilen insan, gittiği yere bir başka sağlam gider. Gelenek faslını sevenler Şivlilik yazısına da baksın. Bana gelince; uğurlayanım olmasa da yola devam. Peki sizi en son kim uğurladı, arkanızdan su döken oldu mu? Yorumlarda dinliyorum.