Nostalji serisine devam ediyoruz efenim. Hani elliklerle biçilen buğdaylar vardı ya; işte o biçilip tarlanın ortasında yığın yığın biriktirilen buğdaylar, sırasını savdıktan sonra bu yazının konusu olan aletle buluşurdu: patoz.
Patoz Nedir? Kısa Cevap
Patoz, harman zamanı biçilip yığılan ekini buğday ve saman olarak birbirinden ayıran harman makinesidir. Devasa bir kayışla traktörden hareket alacak şekilde tasarlanmıştır; üstten "yaba" ile elle beslenir. "Sapla samanı birbirinden ayırmak" deyimi de aslen bu işlemden gelir. Patozun bir önceki versiyonu ise düvendir.
.jpg){kind=link}
Patoz Nasıl Çalışır?
Sistem şöyle işler: traktörün kasnağından gelen o devasa kayış patozu döndürür. Yığındaki ekin, yaba ile üstteki ağzından makineye verilir — zor bir işlem valla, hem kol gücü hem ritim ister. Saman, öndeki hazneden ileri savrulur; buğday taneleri ise elene elene aşağıdaki hazneye iner ve oradan çuvallara dolar. Çuvallar ambara, saman samanlığa; herkes kışlık yerini bulur.
Düvenden Patoza
Patozdan önce bu işin sahibi düvendi: öküzün ardında, taşlı tahtanın üstünde harman yerinde dönüle dönüle yapılan o meşakkatli işlem. Patoz, bu sistemin güncellenmiş hâli diyelim — köyün teknolojiyle imtihanının sevimli bir durağı. Ayrılan buğdayın bir kısmı değirmene un olmaya, bir kısmı da kazanlara bulgur kaynatmaya giderdi.
Bu karelerin belki sanatsal bir değeri yok ama hatıralar açısından çok seviyorum. Kaybolan kelimelerin ve aletlerin kaydını düşmek de bir nevi fotoğrafçılık sonuçta; kelimelerin gücü serisi tam da bunun için var.
Yeni yazı çıkınca haber vereyim mi?
Yalnızca yeni yazı ve albüm yayınlandığında kısa bir e-posta gelir; reklam, kampanya, başka bir şey yok. Her iletide tek tıkla çıkış bağlantısı vardır.